۲۷ ژوئیه ۲۰۲۶ - آیا رژیم کم‌کربوهیدرات می‌تواند باعث افزایش شدید کلسترول شود؟ با افزایش محبوبیت رژیم‌های کم‌کربوهیدرات، این سؤال هم محققان و هم افراد تأثیرگذار را به چالش کشیده است، با این حال شواهد موجود همچنان متناقض باقی مانده‌اند. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که پاسخ این سؤال به ژن‌های شما بستگی دارد.

طبق این مطالعه، مصرف بالای چربی اشباع که معمولاً با رژیم کم‌کربوهیدرات همراه است، به گونه‌ای با عوامل ژنتیکی تعامل دارد که می‌تواند کلسترول لیپوپروتئین با چگالی پایین (LDL) را افزایش دهد؛ کلسترولی که عامل کلیدی در خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی محسوب می‌شود. نقش ژن‌ها توضیح می‌دهد که چرا افراد مختلف که از یک رژیم غذایی یکسان پیروی می کنند ممکن است نتایج متفاوتی را تجربه کنند.

دکتر الکسا باراد، پژوهشگر فوق دکترا در دانشکده پزشکی دانشگاه استنفورد، گفت: یافته‌های ما نشان می‌دهد که برخی افراد به دلیل پیش‌زمینه ژنتیکی خود، ممکن است نسبت به اثرات افزایش‌دهنده کلسترولLDL  ناشی از چربی‌های اشباع، به‌ویژه در رژیم‌های کم‌کربوهیدرات، حساس‌تر باشند.

دکتر باراد این یافته‌ها را در نشست سالانه و اصلی انجمن تغذیه آمریکا(NUTRITION 2026) ارائه کرد.

او افزود: این یافته‌ها تأکید می‌کنند که تفاوت واقعی در نحوۀ پاسخ افراد به رژیم غذایی وجود دارد. گاهی گفتگوهای تغذیه‌ای بیش از حد ساده‌سازی می‌شوند. ممکن است یک نفر بگوید رژیم‌های کم‌کربوهیدرات همیشه کلسترول LDL را بالا می‌برند، در حالی که دیگری بگوید کلسترول LDL من اصلاً تغییری نکرد. یافته‌های ما نشان می‌دهد که هر دو تجربه می‌توانند درست باشند، که دست‌کم بخشی از آن به ساختار ژنتیکی فرد بستگی دارد.

مطالعات قبلی نشان داده‌اند که رژیم‌های کم‌کربوهیدرات سالم می‌توانند به کاهش وزن و کنترل قند خون برخی افراد کمک کنند، اما این رژیم‌ها اثرات متناقضی بر کلسترول LDL دارند. محققان به دنبال راهی بودند تا پیش‌بینی کنند چه کسانی از رژیم کم‌کربوهیدرات سود می‌برند و چه کسانی ممکن است دچار افزایش خطرناک کلسترول LDL شوند.

این تحقیق بر اساس داده‌های مطالعۀDIETFITS  است، یک کارآزمایی بالینی تصادفی که در آن بیش از ۶۰۰بزرگسال به مدت یک سال از رژیم غذایی کم‌کربوهیدرات یا کم‌چرب سالم پیروی کردند. مطالعۀ اولیه نشان داد که هیچ‌یک از این دو رژیم از نظر کاهش وزن نسبت به دیگری برتری نداشتند. برای این تحلیل جدید، محققان روابط بین ژنوتیپ، مصرف چربی اشباع، نوع رژیم غذایی و تغییرات کلسترول LDL از ابتدا تا ۶ ماه بعد را در ۴۳۱ شرکت‌کننده که داده‌های ژنتیکی‌شان در دسترس بود، ارزیابی کردند.

نتایج نشان داد که در میان شرکت‌کنندگانِ رژیم کم‌کربوهیدرات، افرادی که دارای استعداد ژنتیکی برای افزایش کلسترول LDL بودند، بیشتر در معرض افزایش کلسترول قرار داشتند. همچنین مشخص شد که این امر ناشی از حساسیت بیشتر به چربی اشباع بوده است؛ به این معنی که افراد با ریسک ژنتیکی بالاتر، بیشترین افزایش کلسترولLDL  را هنگام مصرف چربی اشباع بیشتر تجربه کردند. افرادی که رژیم کم‌چرب داشتند، چنین الگویی را نشان ندادند.

برخلاف مطالعات پیشین که عمدتاً بر تک‌متغیرهای(واریانت های) ژنتیکی تمرکز داشتند، محققان هزاران متغیر ژنتیکی را در سراسر ژنوم ترکیب کردند (ایجاد چیزی که به آن امتیاز پلی‌ژنیک می‌گویند) تا تمایل کلی هر شرکت‌کننده به کلسترولLDL  بالاتر یا پایین‌تر را تخمین بزنند. دکتر باراد گفت که در آینده، پزشکان ممکن است بتوانند از امتیازات پلی‌ژنیک برای شناسایی افرادی که احتمال واکنش نامطلوب کلسترولLDL  به اصلاحات خاص رژیمی دارند، استفاده کنند.

دکتر باراد افزود: با این حال، حتی بدون انجام آزمایش ژنتیک، این مطالعه درس مهمی ارائه می‌دهد: واکنش به رژیم غذایی از فردی به فرد دیگر متفاوت است و باید به جای فرض کردن اینکه نتایج برای همه یکسان خواهد بود، بر نحوه پاسخ بدن فرد به تغییرات رژیمی نظارت کرد.

مطالعات بیشتر می‌تواند به تأیید این یافته‌ها و اطمینان از تعمیم آن‌ها به جمعیت‌های گوناگون کمک کند. راهنمایی‌های کلی تغذیه‌ای پیشنهاد می‌کنند که مصرف چربی اشباع را به کمتر از ۱۰ درصد کالری روزانه محدود کرده و از چربی‌های غیراشباع استفاده کنید. دکتر باراد خاطرنشان کرد که برای کسانی که رژیم کم‌کربوهیدرات را انتخاب می‌کنند، تأکید بر منابع چربی سالم‌تر مانند آجیل، دانه‌ها، روغن زیتون و آووکادو به جای غذاهای سرشار از چربی اشباع مانند کره، پیه گاو، تکه‌های چرب گوشت و گوشت‌های فرآوری‌شده، ممکن است به کاهش خطر واکنش‌های نامطلوب کلسترول کمک کند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20260727/Genetic-factors-influence-cholesterol-response-to-low-carb-diets.aspx